Pogórza Karpackie. Podróże i turystyka kwalifikowana, jako propozycja ciekawego wypoczynku aktywnego. Krajowe oraz odległe wyprawy Trekkingowe.

 

Tadeusz Kantor - idea "architektury niemożliwej"

kantor-hucisko-krzeslo

Na współcześnie rozumiane krajoznawstwo składają się trzy warstwy. Miejsca, wydarzenia i postaci. Wszystkie z nich wzajemnie się przenikają i nie mogą istnieć samodzielnie w oderwaniu od pozostałych. Bez wątpienia jednak w literaturze krajoznawczej pierwszą rolę gra warstwa miejsc. Jest wiele przewodników i opracowań poświęconych określonym obszarom czy obiektom. Również dużo miejsca poświęca się warstwie historycznej interesujących terenów. Wydaje się natomiast, że najmniej jest opracowań poświęconych postaciom w jakiś sposób zasłużonych dla danego rejonu. Nie mogą one oczywiście istnieć w oderwaniu od miejsc, gdzie działały oraz wydarzeń, w których brały udział.

Postarajmy się teraz udać w wycieczkę po karpackich pogórzach, chcąc je poznać właśnie poprzez pryzmat związanych z nimi postaci. Pierwszym z miejsc, które odwiedzimy będzie niewielka wieś Hucisko, położona na pogórzu wielickim. Z wsią tą związana jest postać wybitnego polskiego artysty XX wieku Tadeusza Kantora.

Tadeusz Kantor urodził się w 1915 roku w Wielopolu Skrzyńskim na pogórzu strzyżowskim. W wieku 6 lat przeniósł się z matką do Tarnowa, gdzie ukończył szkołę powszechną oraz gimnazjum. W 1934 roku rozpoczął studia na Wydziale Malarskim ASP w Krakowie, które ukończył w 1939 roku. W trakcie okupacji zorganizował w Krakowie konspiracyjny "Teatr Niezależny", w którym reżyserował "Balladynę" Juliusza Słowackiego oraz "Powrót Odysa" Stanisława Wyspiańskiego. Po wojnie współpracował z Teatrem Starym w Krakowie oraz był twórcą scenografii do wielu przedstawień na deskach krakowskich teatrów. Krótko był również profesorem malarstwa w Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Krakowie. Największym dziełem Kantora jest stworzony przez niego w 1955 roku teatr "Cricot 2".

Kantor był artystą wszechstronnym. W teatrze zajmował się reżyserią oraz tworzył scenografię. Sam również był autorem wystawianych później sztuk teatralnych. Do najbardziej znanych jego sztuk należą: "Wielopole, Wielopole", "Dziś są moje urodziny" oraz "Umarła Klasa".
Wiele również malował. Jego dzieła bliskie są dadaizmowi, surrealizmowi oraz abstrakcyjnemu ekspresjonizmowi. Tworzył grafiki, organizował happeningi oraz stworzył nurt "niemożliwej architektury". Chciał np. przerzucić pod Wawelem most na Wiśle w kształcie wieszaka czy postawić na krakowskim rynku krzesła o wysokości kilkunastu metrów.
Tadeusz Kantor już za życia był uznawany za jednego z największych światowych artystów II poł. XX wieku. Wystawiał m.in. w Niemczech, Kanadzie, Francji, Szwajcarii i Szwecji. Za swoje przedstawienia zdobył wiele krajowych i międzynarodowych nagród, m.in. w Nowym Jorku, Carasas i Bazylei. Zmarł w 1990 roku w Krakowie. Pochowany jest na Cmentarzu Rakowickim.

Wróćmy teraz do wspomnianego na początku artykułu Huciska. W drugiej połowie lat 80-tych Kantor odczuwał potrzebę posiadania miejsca tylko dla siebie. Miejsca, do którego mógłby wracać po swoich licznych wyjazdach. Warto wspomnieć, że Kantor wiele podróżował ze stworzonym przez siebie teatrem "Cricot 2", brał udział w sesjach naukowych, wystawiał swoje prace na całym świecie oraz prowadził sympozja z młodymi artystami głównie z Włoch i Francji. Cały czas trwały również próby do jego najnowszych dzieł oraz powstawały kolejne prace. Jak na swój zaawansowany przecież wiek prowadził bardzo aktywne życie. Zaczął jednak odczuwać potrzebę stworzenia dla siebie spokojnego miejsca, w którym mógłby nadal tworzyć. Miejsca, w którym mógłby odpocząć.

Kantor zakupił niewielką działkę w Hucisku pod Wieliczką, na której na przełomie 1989-1990 roku powstała jego "willa letnia". Jest to duży drewniany dom na kamiennej podmurówce w stylu eklektycznym, łączący w sobie elementy stylu zakopiańskiego (warto wspomnieć, że ulubionym dramatopisarzem Kantora był Witkacy, syn Stanisława Witkiewicza, twórcy stylu zakopiańskiego) oraz średniowiecznej budowli warownej. Na dachu uwagę przykuwa masywny komin. Na wnętrze budynku składa się przestronna kuchnia z wmontowanym tradycyjnym wiejskim piecem, normalne pomieszczenia mieszkalne oraz dwie pracownie artystyczne. Jedna przeznaczona dla samego Kantora, a druga dla jego żony Marii Stangret-Kantor.

Drewniany dom Kantora w Hucisku
Klucze do budynku znajdują się u sąsiadów i czasami możliwe jest zwiedzenie wnętrza. Sporadycznie odbywają się tam również warsztaty "Mam wam coś do powiedzenia", podczas których uczestnicy zostają wprowadzeni w problematykę sztuki współczesnej i sposobów jej oddziaływania na odbiorcę oraz zapoznają się z wybranymi motywami twórczości Tadeusza Kantora. Czasami w budynku przebywa tworząca tam żona Kantora, wspomniana już Maria Stangret-Kantor.

Krzesło Kantora w Hucisku koło Gdowa
Drugim, znajdującym się przed domem obiektem wartym obejrzenia jest "Krzesło Kantora". Jest to urzeczywistnienie jednej z idei "architektury niemożliwej". Powstało ono w 1995 dzięki wsparciu i pieniądzom Fundacji im. Tadeusza Kantora. Ten 14-metrowy betonowy monument jest aktualnie największą atrakcją turystyczną Huciska. Jest dobrze widoczny zza ogrodzenia, więc nie ma konieczności zdobywania kluczy od posesji, aby je obejrzeć.

Na koniec nie pozostaje mi nic innego jak tylko zaprosić Was do odwiedzenia Huciska i bliższego zapoznania się z sylwetką i twórczością Tadeusza Kantora.



Autor:
  Paweł Konieczny

Opracowanie:
  Pogorza.PL

Źródła:
  - Encyklopedia Wikipedia
  - Ośrodek Dokumentacji Sztuki Tadeusza Kantora - www.cicoteka.com.pl
  - Sylwetka Tadeusza Kantora na www.culture.pl
  - dr Klaudiusz Święcicki - Bohaterowie Teatru Śmierci Tadeusza Kantora

  Historia artykułu:

data utworzenia:  2008-02-21 00:06

data publikacji:  2008-03-12 23:21

data modyfikacji: 2009-12-17 17:00

szukasz kontaktu: contact form

© 2007-2019 Pogorza.PL

zgłoś błąd: error on the side

statystyka od luty 2008 => | all: 2486420 | unique: 1273006 | interest: 1.95 (48.8%) |

kod strony generowano (sekundy): 0.70904      min: 0.112391      max: 0.92971      średnia: 0.645046