Pogórza Karpackie. Podróże i turystyka kwalifikowana, jako propozycja ciekawego wypoczynku aktywnego. Krajowe oraz odległe wyprawy Trekkingowe.

 

Szlaki turystyczne PTTK Ziemi Tarnowskiej

Wspominając o historii szlaków pogórskich na podanym obszarze wziąłem pod uwagę teren od zawsze należący do Oddziału PTTK "Ziemi Tarnowskiej" w Tarnowie. Pogórze Karpat jest krainą niezmiernie ciekawą i niestety ciągle należycie nie docenianą. Dla turysty początkującego winno być swoistą "szkołą uczenia się gór" (zdarza się to rzadko), zaś dla wędrowców doświadczonych, potrafiących doceniać piękno pogórskich okolic coraz częściej zyskuje status terenów wybranych.

Pierwsze prace na szlakach Pogórza Wielickiego oraz Rożnowskiego miały miejsce o kilka lat wcześniej niż w Beskidach. Oto już w trzeciej dekadzie sierpnia 1952 roku Józef Małecki z żoną Marią i z Józefem Marcke przystępują do wytyczenia długiego szlaku (żółty) łączącego Tarnów przez Pogórze Wielickie z Bartkową na Pogórzu Rożnowskim. Był to dystans do pracy długi (48 km) i terenowo urozmaicony. Po drodze m.in. Słona Góra, Pleśna, piękny płaskowyż Wału, Sucha Góra nad Siemiechowem, Jamna z partyzancką przeszłością, wreszcie Paleśnica, do której po zmianie przebiegu szlaku przed kilkunastu laty dołączył jeszcze Majdan tuż nad Jeziorem Rożnowskim. Drugim dalekobieżnym szlakiem także łączącym Tarnów z Bartkową, ale przez Pogórze Ciężkowickie i Rożnowskie stała się niebieska trasa przez Trzemeską Górę, Tuchów, Brzankę, Rzepiennik, "Skamieniałe Miasto" z Ciężkowicami. Wytyczali ją Józef Małecki, Józef Marcke i Adam Strugała w końcu września 1952 roku. Dalsza część tego szlaku z Ciężkowic przez Falkową i Żebraczkę do Bartkowej pojawiła się w terenie kilka lat później, w październiku 1958 roku, staraniem Józefa Bulagi i Stanisława Wyszkowskiego.

Trzecim szlakiem pogórskim o ambicjach trasy dalekobieżnej okazał się zielony szlak z Tarnowa przez Lubinkę i Wał do Gromnika wyznaczony w październiku 1952 roku przez Małeckiego, Marcke i Strugałę. Dokładnie za rok, w końcu października 1953 staraniem Józefa Małeckiego i Zdzisława Karpińskiego pojawił się najważniejszy szlak Pogórza Ciężkowickiego, czyli 46-kilometrowa żółta trasa z Siedlisk w dolinie Białej przez Brzankę, Gilową Górę i Liwocz do Kołaczyc w dolinie Wisłoki. Jest teraz najliczniej uczęszczany w rejonie schroniska bacówki na Brzance oraz w otoczeniu szczytu Liwocza.

We wrześniu 1954 i 1955 roku Józef Małecki z Marią Małecką, Józefem Marcke oraz Adam Strugała i Irena Turkowska wprowadzali do sieci dalekobieżny szlak zielony od Rajbrotu przez Śpilówkę i Mogiłę do Gromnika sławiący piękno terenów Pogórza Wielickiego oraz Pogórza Rożnowskiego.

Wszystkie wymienione szlaki w ciągu praktycznie od 1952 do 1955 roku stworzyły w terenie bazę, wokół której następne odcinki były doznakowywane. Szlaków tzw. "dochodzących" do podanych przybywało z biegiem lat. I tak Józef Małecki z Józefem Bulagą znakują we wrześniu 1954 roku czarny (teraz jest niebieski) szlak z Gromnika przez Golankę na Nosalową, a nieco wcześniej, w sierpniu tegoż roku zielony szlak z Lipnicy Wielkiej przez Liwocz aż do Jasła (Małecki, Marcke, Karpiński). Ze względu na silną z biegiem lat urbanizację otaczających Jasło okolic, w tym zwłaszcza grzbietu Opacia, większą część szlaku trzeba było skasować a pozostał jedynie fragment z Jabłonicy na Liwocz.

Październik 1954 roku przynosi pojawienie się w terenie czarnej trasy z Jamnej przez Olszową na Styr (Józef Małecki, Zdzisław Karpiński), istotnej teraz m.in. ze względu na istniejącą na Jamnej schronisko bacówkę. W sierpniu 1958 Maria i Teresa Małeckie dołączają do sieci na Pogórzu Rożnowskim użyteczny łącznik (żółty) między Pławną a Bruśnikiem. W tym samym miesiącu i roku Józef Małecki i Teresa Małecka stali się inicjatorami połączenia centrum Pogórza Rożnowskiego (Jamna) zielonym szlakiem z pograniczem Beskidu Niskiego, czyli trasą do Szalowej przez Bukowiec, Bobową i Jankową.

Łącznikiem ze szlakami nizinnymi a lepiej ich przedłużeniem z Bochni do Rajbrotu jest niebieski szlak z Bochni do Rajbrotu z czerwca 1960 roku wiodący przez Nowy Wiśnicz i "Kamienie Brodzińskiego" a wyznakowany przez Marią Olszewską i Władysława Frysztaka. Obecnie szlak ten należy do Oddziału Bocheńskiego PTTK.

Kolejne tarnowskie szlaki zaczęły pojawiać się od lipca 1969 roku. Był to najpierw szlak zielony ze Skrzyszowa przez Górę Św.Marcina do Tarnowca, wysiłkiem Ireny Turkowskiej i Jerzego Zienciny. Warto podkreślić, że wznosząca się tuż nad Tarnowem Góra Św.Marcina z historycznych, krajoznawczych oraz krajobrazowych osobliwości jest swoistą w turystycznym tego słowa znaczeniu wizytówką miasta.

Sierpień 1971 roku przynosi dwa nowe szlaki: czarny z Bogoniowic Ciężkowic do "Skamieniałego Miasta" (Teresa Kita, Elżbieta Zięba) oraz niebieski z Ryglic przez Ostry Kamień na Pasią (Stanisław i Jacek Niedojadło). Ten ostatni odcinek kończy się obecnie na szczycie Ostrego Kamienia.

Celem włączenia do sieci szlaków Zakliczyna Józef Małecki z Teresą Kitą wytyczyli w czerwcu 1974 roku czarny szlak z Zakliczyna przez Kończyska na Suchą Górę nad Siemiechowem. Dla uczczenia i zarazem przybliżenia turystom walk legionów Józef Małecki w roku 1980 wyznakował niebieski szlak z Piotrkowic przez Łowczów do Rychwałdu pod Wałem.
Od roku 1982 do 1991 pojawiły się cztery ostatnie nowe szlaki, dotyczące właściwie tylko Pogórza Wielickiego. Tylko jeden z ich odcinków dotyczył Pogórza Ciężkowickiego (Czesław Tokarz, łącznikowa trasa z kolorze czarnym z doliny Białej do ośrodka sakralnego OO Redemptorystów na Polanie Morgi pod Brzanką, lipiec 1983).

Bolesław Stecz i Stanisław Tomaszek dokonują w czerwcu 1982 przedłużenia szlaku nizinnego wiodącego od strony Puszczy Niepołomickiej (niebieski) prowadząc go z Dębna koło Brzeska dalej na południe, przez Jaworsko i Zawadę Lanckorońską do podnóży ruin zamku w Melsztynie.

Z inicjatywy działacza Oddziału PTTK w Wojniczu J.Królikiewicza zagospodarowano w 1985 roku Panieńską Górę okrężnym szlakiem niebieskim z Wielkiej Wsi, którego pętla rozpoczyna się w Wojniczu.

Jako ostatni w sierpniu 1991 roku powstaje nowy szlak czarny wyznakowany przez Czesława Tokarza w związku z potrzebą włączenia do sieci na Pogórzu Wielickim prywatnej bacówki na Rogozowej. Szlak ten prowadzi z Rajbrotu (od tartaku) przez wspominaną bacówkę do Lipnicy Murowanej.

Podobnie jak w Nowym Sączu Leopold Bieniasz tak w Tarnowie Józef Małecki pozostawał osobą pierwszą i z perspektywy upływających dekad najważniejszą dla utrzymywania szlaków na Pogórzu Karpackim. Jego staraniem wychowano całe zastępy ofiarnych znakarzy, którym obecnie za ich wieloletni trud należą się szczególne słowa wdzięczności. Oto te osoby: Stefan Rypuszyński, Tadeusz Pawłowski, Władysław Frysztak, Irena Turkowska, Maria Olszewska, Józef Bulaga, Teresa Kita, Janusz Ziencina, Jerzy Ziencina, Jacek Stach, Stefan Wyszkowski, Bolesław Stecz, Andrzej Rudnik, Tadeusz Wende, Kazimierz Mierzwiński, Józef Moszczyński, Teresa i Zenon Ziębowie, Zbigniew Stankiewicz, Stanisław Tomaszek, Maria Konieczna, i Józef i Stanisław Grodowscy, Stanisław Szuszkiewicz, Ryszard Zaklukiewicz.

Andrzej Matuszczyk
Źródło informacji: www.e-beskidy.com

  Historia artykułu:

data utworzenia:  2011-02-19 17:02

data publikacji:  2011-02-19 17:05

data modyfikacji: 2011-02-19 17:05

szukasz kontaktu: contact form

© 2007-2019 Pogorza.PL

zgłoś błąd: error on the side

statystyka od luty 2008 => | all: 2445158 | unique: 1261947 | interest: 1.94 (48.39%) |

kod strony generowano (sekundy): 0.73311      min: 0.113204      max: 0.87886      średnia: 0.723311