Pogórza Karpackie. Podróże i turystyka kwalifikowana, jako propozycja ciekawego wypoczynku aktywnego. Krajowe oraz odległe wyprawy Trekkingowe.

 

Rzeźby św. Jana Nepomucena na Pogórzu

Może nas dziwić tak liczna obecność wizerunków tego praskiego biskupa urodzonego w miejscowości Pomuki na Morawach. Zwrócenie jednakże uwagi na patronat, którym jest obarczony św. Jan Nepomucen, daje co do tego jednoznaczną odpowiedź, pozwala zrozumieć rangę, ważność przebywania tego świętego pośród ludzkich społeczności. Artykuł ten jest kontynuacją pierwszej części pt. "Pogórzańskie Nepomuki".

Św. Jan Nepomucen jest przede wszystkim  patronem dobrej spowiedzi i spowiedników, wzorem postaw moralnych. Czczony też jest jako patron mostów, rozdroży i tonących, z tego właśnie powodu często figury przedstawiające jego postać spotkać można na drogach lub przy mostach, zwą go też czasem Janem od Wody. Św. Jan ma też ochraniać od klęsk żywiołowych, ulew, gradobicia, pomaga podczas powodzi. Jakże zatem nie powierzyć mu opieki dla swych ról i zagród, wszak to jeden ze świętych określanych mianem Świętych Wspomożycieli.

Więc gdy przyjdą wielkie wody,
Nawałnice, gradobicia
Ty patronie niepogody,
Obroń nas od trudów życia.

Wielka Wieś
Figura św. Jana Nepomucena w Wielkiej Wsi stoi przy drodze z Zakliczyna do Wojnicza. Wykonana została w kamieniu, datowana jest na XVIII wiek., fundatorami jej byli właściciele miejscowego majątku czyli Stadniccy. Ich herb (Szreniawa) widnieje na wysokim trzonie figury, płycina poniżej herbu nie zawiera inskrypcji, zapewne uległa zatarciu.
Figura św. Jana Nepomucena odznacza się starannością wykonania i dbałością o detale, wyposażona jest także we wszystkie atrybuty świętego, oprócz tradycyjnego stroju posiada także aureolę z 5-cioma gwiazdami, krzyż i palmę męczeństwa.

Więckowice
Podążając dalej doliną Dunajca spotkamy w miejscowości Więckowice kolejną figurę św. Jana Nepomucena. Kapliczka stoi u zbiegu drogi z Zakliczyna do Wojnicza i drogi prowadzącej do dworu. Figura została wykonana w 1818 r. z piaskowca i nakryta metalowym daszkiem, jej fundatorami byli Jordanowie, właściciele miejscowych dóbr i dworu. Św. Jan Nepomucen spoczywa na wyjątkowo ozdobnym postumencie ze spiralnym ornamentem (slimacznica) i boniowaniem krawędzi. Kapliczka została odnowiona w 1997 r.

Wojnicz
Wizerunek św. Jana Nepomucena znajduje się jeszcze w Wojniczu. Rzeźba wykonana została jako jedyna na tym obszarze z terakoty, była to II-ga połowa XIX w. Posadowiono ją przy ówczesnej szkole we wschodniej pierzei rynku. Figura świętego zajmuje reprezentacyjne miejsce we wnęce frontowej elewacji budynku, w dekoracyjnej oprawie pilastrów zakończonych głowicami w stylu korynckim. Figurę ufundowało miasto Wojnicz. Rzeźba  została odnowiona w 2003 r.

Przenieśmy się teraz w górzystą część regionu, bo i tu św. Jan Nepomucen patronuje jako Święty Wspomożyciel.

Rychwałd
Kapliczkę ze św. Janaem Nepomucenem odnaleźć można  w środkowej części wsi, przy jednej z bocznych dróg przekraczających potok Rychwałdzianka. Jest to kapliczka typu domkowego wybudowana z ciosów piaskowca, obecnie pokryta jest sidingiem. Rzeźbę świętego wykonał w drewnie rzeźbiarz ludowy, wizerunek ten jest polichromowany, zwraca uwagę nietypowa, czerwona barwa peleryny na barkach świętego. Postać Jana Nepomucena stoi na niewielkiej kamiennej mensie, w ręku brak krzyża. Okienka kapliczki o kolistym kształcie umieszczone są na przestrzał w ścianach bocznych, ukazują jakby przy okazji, znaczną grubość murów.

Rzuchowa
Rzeźba św. Jana Nepomucena, jedna z kilku figurek które znajdują się w kapliczce domkowej z 1900 r. Jest to rzeźba drewniana, polichromowana, pochodzenia ludowego z około połowy XIX w.

Zawada Lanckorońska
Przegląd  Nepomuków* obszaru LGD Dunajec-Biała kończymy wizerunkiem św. Jana Nepomucena, który widnieje na podstawie figury krzyża w Zawadzie Lanckorońskiej (nieopodal grodziska). W 2001 r. w czasie renowacji krzyża i jego otoczenia, dodano do jednej z płycin postumentu płaskorzeźbioną w drewnie postać świętego Jana, w miejsce starszej, zatartej już płaskorzeźby. Wizerunek choć skromny w wyrazie i formie, jest przykładem wciąż żywego kultu patrona od wody i dobrej spowiedzi, a także potrzeby obecności wśród ludzkiej społeczności świętego Wspomożyciela.

Czesław Anioł

* nazwa powszechna używana na określenie wizerunków św. Jana Nepomucena

Piśmiennictwo:
U. Janicka Krzywda - Kapliczki i krzyże przydrożne polskiego Podkarpacia, Wa-wa 1961.
T. Seweryn         - Kapliczki i krzyże przydrożne w Polsce, 1958.

Źródło: www.it.dunajecbiala.pl

  Historia artykułu:

data utworzenia:  2013-12-20 11:33

data publikacji:  2013-12-20 11:40

data modyfikacji: 2013-12-20 11:40

szukasz kontaktu: contact form

© 2007-2019 Pogorza.PL

zgłoś błąd: error on the side

statystyka od luty 2008 => | all: 2352331 | unique: 1234192 | interest: 1.91 (47.53%) |

kod strony generowano (sekundy): 0.74221      min: 0.62596      max: 0.88239      średnia: 0.733319