Pogórze Strzyżowskie

Granice Pogórza Strzyżowskiego:

Na południu sąsiaduje z Dołami Jasielsko-Sanockimi, na zachodzie z Pogórzem Ciężkowickim (granicę stanowi rzeka Wisłoka), na wschodzie z Pogórzem Dynowskim (granicę stanowi rzeka Wisłok), na północy z Pradoliną Podkarpacką.

Obejmuje powierzchnię ok. 900 km². Część jego obszaru zajmuje Czarnorzecko-Strzyżowski Park Krajobrazowy, a w jego składzie rezerwat przyrody Prządki.
Najwyższymi wzniesieniem Pogórza Strzyżowskiego są Bardo (534 m n.p.m.) i Chełm (532m n.p.m.).

Wybrane fotografie z regionu Pogórza Strzyżowskiego:

Pogórze Strzyżowskie FOTO-01
Pogórze Strzyżowskie FOTO-02

Pogórze Strzyżowskie zajmuje obszar rozpościerający się od doliny Wisłoki na zachodzie po krętą dolinę Wisłoka na wschodzie. Północną granicą jest nasunięcie fliszu karpackiego na mioceńskie utwory Kotliny Sandomierskiej, do rozciągającej się od doliny Wisłoki po Dolinę Dolnego Sanu Pradolinę Podkarpacką. Na południu graniczy z Kotliną Jasielsko-Krośnieńską, gdzie osie fałdów płaszczowiny śląskiej, budującej południową część Pogórza zapadają pod oligoceńskie warstwy krośnieńskie centralnej depresji karpackiej.
Wierzchowina Pogórza Strzyżowskiego jest mało zróżnicowana, ale można w niej wyróżnić trzy wyraźnie zaznaczające się fragmenty.
Północną część tworzą połogie wzniesienia nie przekraczające 450 m n.p.m., w większości wylesione użytkowane rolniczo, zbudowane z jednostki tektonicznej charakterystycznej już dla Beskidów Wschodnich - Płaszczowiny Skolskiej.
Środkowa część jest najwyższa, góruje nad okolicą 100-150m, jest to pasmo Chełmu (528m n.p.m.) i najwyższego na Pogórzu Strzyżowskim - Barda (534m n.p.m.), z wybijającą się na zachodzie Klonową Górą (525 m n.p.m.). Ze względu na walory przyrodnicze i krajobrazowe obszar ten stanowi fragment Czarnorzecko-Strzyżowskiego Parku Krajobrazowego, znajduje się tu również rezerwat „Góra Chełm”, obejmujący najwyższe partie pogórza.
Na południu między doliną Sowiny na północy a Kotlina Jasielsko - Krośnieńską na południu wznosi się niewysokie zalesione pasmo osiągające w najwyższym punkcie, zwanym Babią Górą 387 m n.p.m. Są to Wzgórza nad Warzycami, wyraźnie widoczne z okolic Jasła, znane z rezerwatu przyrodniczo-geologicznego „Golesz”.
Bardzo ciekawym pod względem krajobrazowym i historycznym jest przełom Wisłoka w okolicy Frysztaka, gdzie rzeka nie tylko wcina się między najwyższe pasma pogórzy Strzyżowskiego i Dynowskiego, ale również skręca gwałtownie z kierunku północnego na wschód, by w okolicy Strzyżowa znów powrócić do południkowego przebiegu.
Ciekawe miejsca:

Rezerwat „Golesz”, z fragmentami XII-wiecznego grodziska i XIV-wiecznego zamku Łokietka
Stępina - zespół fortyfikacji w tym schron kolejowy, gdzie odbyło się spotkanie Hitlera z Mussolinim 27-28 sierpnia 1941 r.
Smarzowa - miejsce urodzenia Jakuba Szeli
Wielopole Skrzyńskie - rodzinna wieś Tadeusza Kantora
Lubla - XV- wieczny drewniany kościół pw. Św Mikołaja, wybudowany przez cystersów z Koprzywnicy, do których do 1780 roku należała wieś
Gogołów - drewniany kościół z 1672 r. pw św. Katarzyny
Brzostek - jedna z najstarszych miejscowości województwa podkarpackiego, prawa miejskie 1367 i 2009r., zabytkowa zabudowa rynku
Czudec - zespół dworsko-parkowy, barokowy kościół św. Trójcy (sanktuarium MB Czudeckiej), drewniana zabudowa rynku

Opracowanie: Justyna Kaszowska