|
Latarnia na szlaku handlowym - Jodłówka Tuchowska
|
|
Czyste powietrze, nieskazitelna przyroda, rozległe panoramy przyciągają w ciągu całego roku turystów do odwiedzenia Jodłówki Tuchowskiej. Walory krajobrazowe miejscowości są szeroko znane, a Brzanka - najwyższy szczyt w okolicy - 536m n.p.m. często odwiedzana. Poza pięknem przyrody, szczególną wartość przejawia krajobraz kulturowy miejscowości. Do najcenniejszych zabytków wschodniej części woj. małopolskiego należy zaliczyć XVI-wieczny obelisk - latarnię na szlaku kupieckim. To zabytek o wyjątkowej wartości historycznej, jeden z najstarszych na Pogórzu Ciężkowickim, najstarszy w gminie Tuchów, a jedyny tak dobrze zachowany tego typu obiekt w Polsce.
|
Przy folwarku w Jodłówce Tuchowskiej (przysiółek Zadworze, przy drodze z Jodłówki Tuchowskiej do Rzepiennika Strzyżewskiego) już w XVIw. postawiono wysoką na sześć metrów kamienną figurę w kształcie obelisku. Jej dolną część stanowi czworogram będący postumentem całości. Od postumentu wznosi się ku górze ośmioboczna kondygnacja ozdobiona dokoła wypuszczonym ornamentacyjnym gzymsem, składającym się z ośmiu części. Tuż nad gzymsem znajduje się osiem płytkich wnęk wkomponowanych w powierzchnię następnej kondygnacji okrągłego walca zwieńczonego przezroczem o czterech kolumnach podtrzymujących płytę kamiennego zadaszenia. Na szczycie umocowano kamienny krzyż.
Do roku 1840 przeźrocze było wyposażone w specjalną latarnię, którą rozpalano w każdą noc. Jak podaje tradycja, była to latarnia - drogowskaz dla kupców, którzy przemierzali szlak handlowy z Biecza do Krakowa właśnie przez to wniesienie.
Latarnia mogła być również przystanią do wypoczynku bohaterów opancerzonych w zbroje, podążających strategiczną arterią na wyznaczone place bojów. Może służyła pielgrzymom zmierzającym do okolicznych sanktuariów? Krążą legendy, że miał tutaj odpoczywać biecki kat zdążający z posługą do Tarnowa.
Kiedy Jodłówka Tuchowska została samodzielną parafią w roku 1840, wówczas kolumna ta zmieniła swoje przeznaczenie. W tym roku od strony północnej wybudowano małą kapliczkę, a do niej dobudowano drewnianą kaplicę. Później do całości dobudowano nawę i dzwonnicę.
Odtąd wkomponowana w nową kaplicę latarnia stanowiła wieżyczkę tej kaplicy. Zdjęto też ze szczytu istniejącą tam latarnie, (nie wiadomo gdzie się obecnie znajduje), a na jej miejsce wstawiono dębową rzeźbę Chrystusa Frasobliwego.
Tak w początkach istnienia parafii powstała kaplica pw. św. Michała Archanioła, w której mieszkający na folwarku ks. kapelan Jan Scholc odprawiał msze święte.
Kiedy w 1871r. wybudowano nową świątynię w centrum miejscowości przystąpiono do rozbiórki istniejącej przy folwarku kaplicy. Wszystkie dobudowane elementy rozebrano, pozostał jedynie kamienny obelisk z rzeźbą Chrystusa Frasobliwego.
W latach dziewięćdziesiątych XX w. z inicjatywy ówczesnego proboszcza ks. Władysława Chodora dokonano szeregu prac konserwatorskich przy obelisku. Fundamenty zostały umocnione, ubytki uzupełnione. Miejscowy kamieniarz - Konstanty Wabno wykonał nową, kamienną figurę Chrystusa Miłosiernego oraz nowe zadaszenie. Odnowiona figura - dawna latarnia została poświęcona w 1992 roku.
Obecnie latarnia, której powagę i okazałość dodaje wiekowa lipa, zwraca na siebie uwagę i urzeka swoim oryginalnym wyglądem - dając świadectwo minionych dziejów.
Katarzyna Osika
Autor artykułu opierał się na informacjach zawartych w książce ks. Władysława Chodora "Gałązka jedliny".
|
Historia artykułu:
data utworzenia: 2010-12-09 10:35
data publikacji: 2010-12-09 10:39
data modyfikacji: 2010-12-09 10:40 IP: 231
|
|
